ĐÀ NẴNG LÀ XÂY DỰNG CHÍNH QUYỀN SỐ, CÔNG DÂN SỐ

TRONG ĐÔ THỊ THÔNG MINH

Trong bối cảnh toàn cầu đang bước vào kỷ nguyên của cách mạng công nghiệp lần thứ tư, việc chuyển đổi số không còn là sự lựa chọn mà trở thành yêu cầu tất yếu đối với mỗi quốc gia, địa phương, đặc biệt là các đô thị lớn. Sau khi sáp nhập, thành phố Đà Nẵng là đô thị có diện tích lớn nhất trong số các đô thị của cả nước, là trung tâm kinh tế - xã hội của miền Trung - Tây Nguyên đứng trước thời cơ và thách thức lớn trong công cuộc chuyển đổi từ đô thị truyền thống sang đô thị thông minh.

Do vậy, Báo cáo Chính trị trình Đại hội lần thứ I Đảng bộ thành phố Đà Nẵng, nhiệm kỳ 2025-2030 xác định rõ: Xây dựng chính quyền số, xã hội số, công dân số là trụ cột cốt lõi trong tiến trình phát triển, là động lực then chốt để thực hiện mục tiêu “Đà Nẵng là thành phố sinh thái, hiện đại, thông minh, đáng sống”.

Chính quyền số không chỉ đơn thuần là ứng dụng công nghệ thông tin vào các hoạt động công vụ, mà là cải cách toàn diện mô hình quản trị nhà nước, lấy dữ liệu số làm tài nguyên, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Đà Nẵng là một trong những địa phương đi đầu trong việc số hóa dịch vụ hành chính công, với tỷ lệ cung cấp dịch vụ công trực tuyến mức độ 4 luôn nằm trong top đầu cả nước.

Phát huy nền tảng có được, trong nhiệm kỳ 2025-2030, Đảng bộ thành phố đặt mục tiêu nhanh chóng hình thành hệ sinh thái chính quyền số hoàn chỉnh, liên thông từ cấp thành phố đến cấp phường xã, kết nối chặt chẽ với các hệ thống dữ liệu quốc gia. Hệ thống điều hành đô thị thông minh IOC Đà Nẵng sẽ không chỉ là “trung tâm giám sát” mà trở thành bộ não số hóa trong quản trị - điều hành tất cả các lĩnh vực: giao thông, an ninh, y tế, môi trường, giáo dục…

Ở một phương diện khác, Báo cáo chính trị cũng lưu ý, nếu chính quyền số là “bộ máy” thì công dân số chính là nguồn năng lượng để vận hành đô thị thông minh. Trong thời đại số, mỗi người dân đều cần được trang bị năng lực số cơ bản: kỹ năng tiếp cận công nghệ, sử dụng dịch vụ số, và đặc biệt là ý thức tham gia vào không gian số một cách văn minh, tích cực.

Đà Nẵng vốn có lợi thế lớn về dân trí, mức độ phổ cập công nghệ và hạ tầng mạng trong nhiều năm qua đã được đầu tư phát triển mạnh mẽ ở nhiều cấp độ khác nhau. Để phát triển xã hội số toàn diện, Báo cáo chính trị nhấn mạnh: “Xây dựng văn hóa ứng xử lành mạnh trong môi trường số, tạo dựng các giá trị văn hóa phù hợp với thời đại số; phát huy văn hóa chính trị, đạo đức công vụ trong cán bộ, đảng viên; phát triển văn hóa kinh doanh và đạo đức doanh nhân làm nền tảng cho sự phát triển bền vững của doanh nghiệp”. Từ quan điểm báo quát đó, Báo cáo chính trị nêu ra mấy vấn đề cấp thiết sẽ được triển khai sâu rộng, đó là:

- Tập trung mở rộng các chương trình giáo dục số cộng đồng, đặc biệt tại các địa bàn miền núi, nông thôn, hải đảo, vùng ven, người cao tuổi. Tạo mọi điều kiện thuận lợi cho các đối tượng này nhanh chóng tiếp cận, sử dụng thành thạo công nghệ thông tin.

- Khuyến khích các doanh nghiệp, tổ chức xã hội và các trường đại học cùng tham gia xây dựng hệ sinh thái số thân thiện, dễ tiếp cận đáp ứng kịp thời xu thế phát triển.

- Xây dựng các nền tảng số dùng chung cho người dân - từ phản ánh hiện trường, giám sát môi trường, đăng ký dịch vụ đến tham gia hoạch định chính sách... một cách hiệu quả, thiết thực.

- Không ngừng nâng cao chất lượng công dân số không chỉ là người sử dụng dịch vụ thông minh, mà còn là người tham gia đắc lực trong việc giám sát, phản biện, đồng kiến tạo chính sách, góp phần làm cho quản trị đô thị minh bạch, hiệu quả hơn.

Trong khi đó, một điểm nhấn không kém phần quan trọng nhằm làm cho xã hôi số phát triển mạnh mẽ và bền vững, đa dạng mà Báo cáo chính trị đặt ra đó là việc đầu tư nguồn lực để tích hợp dữ liệu lớn (Big Data), trí tuệ nhân tạo (AI), và Internet vạn vật (IoT) trong quá trình xây dựng đô thị thông minh.

Nhiều năm qua các lĩnh vực sau Đà Nẵng đã có những bước tiến khả quan như: Ứng dụng AI để phân tích lưu lượng, điều tiết đèn giao thông, giảm ùn tắc; hồ sơ sức khỏe điện tử, kết nối liên thông giữa các cơ sở khám chữa bệnh; hệ thống học bạ điện tử, quản lý học sinh, phân tích điểm mạnh - yếu để cá thể hóa giáo dục; giám sát chất lượng không khí, nước, tiếng ồn theo thời gian thực…

Tuy nhiên, để đáp ứng giai đoạn phát triển mới, thành phố chủ trương sẽ tiếp tục đầu tư mạnh hơn nữa vào kho dữ liệu dùng chung, trung tâm phân tích dự báo, đảm bảo tất cả các quyết định quản trị đều dựa trên dữ liệu số một cách tin cậy và cập nhật thường xuyên.

Nếu như việc chuyển đổi số là xu thế tất yếu thì việc đảm bảo an toàn thông tin - an ninh mạng là thách thức sống còn cho mục tiêu mà dự thảo Báo cáo Chính trị trình Đại hội Đảng bộ thành phố Đà Nẵng lần thứ I đã đề ra là không ngừng “Đẩy mạnh cải cách hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, hiện đại hóa hạ tầng phục vụ công tác lãnh đạo, chỉ đạo”.

Qua thực tiễn cho thấy, không gian mạng vừa là cơ hội, vừa là mặt trận đầy phức tạp, rủi ro. Trong khi thúc đẩy chuyển đổi số, thành phố cũng đã và đang đối mặt với nguy cơ bị xuyên tạc, kích động, lừa đảo và phá hoại từ các thế lực thù địch.

Do vậy, Báo cáo chính trị nhấn mạnh cả hệ thống chính trị cần triển khai các giải pháp đồng bộ như:

- Tăng cường năng lực phòng thủ an ninh mạng ở tất cả các cơ quan Đảng, đoàn thể quần chúng, các cấp chính quyền và hạ tầng số trọng yếu.

- Phát hiện và phản ứng nhanh với các chiến dịch tung tin giả, xuyên tạc các chủ trương, đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước cũng như các hoạt động của bộ máy công quyền.

- Phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan công an, quân đội, truyền thông và cộng đồng mạng trong bảo vệ không gian mạng thông suốt, lành mạnh.

- Đẩy mạnh truyền thông nâng cao nhận thức số cho người dân, nhất là thanh thiếu niên - đối tượng dễ bị tác động.

Với nền tảng công nghệ, con người, và khát vọng đổi mới mạnh mẽ, Đà Nẵng hoàn toàn có thể trở thành hình mẫu cấp địa phương trong chuyển đổi số. Bởi, thực tế những năm qua đã khẳng định, thành phố đã từng bước định hình vai trò tiên phong: Là địa phương đầu tiên triển khai Trung tâm điều hành thông minh kết nối liên ngành; được Bộ Thông tin và Truyền thông đánh giá là “đô thị dẫn đầu chuyển đổi số năm 2023, 2024” và có Chiến lược chuyển đổi số đồng bộ đến năm 2030, tầm nhìn 2045.

Như vậy, cùng với tiến trình hoạt động của chính quyền theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp đang từng bước đáp ứng yêu cầu của người dân và doanh nghiệp, việc thành công trong xây dựng chính quyền số - công dân số không những mang lại hiệu quả quản lý, nâng cao chất lượng sống mà còn tạo ra thế và lực mới cho Đà Nẵng phát triển đột phá, giữ vững vai trò trung tâm vùng kinh tế trọng điểm miền Trung - Tây Nguyên.

Việc “Xây dựng chính quyền số, công dân số trong đô thị thông minh” không chỉ là một mục tiêu kỹ thuật - công nghệ, mà còn là một chủ trương chính trị lớn, phản ánh tầm nhìn chiến lược của Đảng bộ Đà Nẵng trong thời kỳ hội nhập số. Đây là bước đi tất yếu để thành phố hướng tới quản trị hiện đại, xã hội văn minh và phát triển bền vững, xứng đáng là đô thị đáng sống, đáng đến và đáng đầu tư.

Đúng như Báo cáo Chính trị trình Đại hội lần thứ I Đảng bộ thành phố Đà Nẵng đưa ra Tầm nhìn đến năm 2045 là: “Xây dựng thành phố Đà Nẵng trở thành đô thị sinh thái và thông minh, là trung tâm thương mại tự do, trung tâm tài chính quốc tế, trung tâm công nghiệp, logistics, khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và thành phố du lịch, đáng sống, đẳng cấp khu vực châu Á”.

                                                                                                                 Lê Minh Hùng