Trong đời sống văn hóa của đồng bào Cơ Tu, mỗi phong tục đều gắn liền với đời sống cộng đồng và niềm tin tâm linh của người dân. Trải qua nhiều thế hệ, những nét đẹp truyền thống ấy vẫn được gìn giữ và tiếp nối. Tại thôn Alua, xã Tây Giang, thành phố Đà Nẵng, nghi thức cúng làng được xem là một sự kiện đặc biệt trong năm, là dịp để bà con bày tỏ lòng thành kính với thần linh, đồng thời cầu mong cho buôn làng bình yên, mùa màng thuận lợi và cuộc sống ngày càng no ấm. Phóng sự được thực hiện tại thôn Alua - xã Tây Giang TP. Đà Nẵng.

Ngay từ sáng sớm, hơn 200 người dân trong thôn tập trung đông đúc tại nhà Gươl để thực hiện điệu múa tân tung da dá, trong tiếng cồng chiêng vang vọng giữa núi rừng, những điệu múa tân tung da dá truyền thống được bà con cùng nhau trình diễn, tạo nên bầu không khí vui tươi và đầy sức sống. Nam thanh niên trong trang phục truyền thống khỏe khoắn, mạnh mẽ; phụ nữ duyên dáng trong những bộ váy thổ cẩm rực rỡ; Tất cả cùng hòa mình vào nhịp trống, nhịp chiêng. Những bước chân nhịp nhàng quanh nhà Gươl không chỉ là hoạt động giao lưu văn hóa mà còn thể hiện niềm vui, sự gắn bó của cộng đồng trước khi bước vào nghi thức cúng làng trang nghiêm.

    Em Alăng Di Bảo, Thôn Alua – xã Tây Giang cảm nhận:Em chưa bao giờ thấy thôn bản mình hay như thế này, khi thấy anh chị, người già trong làng thực hiện điệu múa tân tung da dá và em cũng tham gia điệu múa tân tung da dá.

    Còn Anh Bnướch Nem,  Thôn Alua – xã Tây Giang mong muốn: Sau khi tổ chức xong lễ hội này bản thân tôi mong muốn tất cả mọi người trong làng  làm gì cũng ra sản phẩm, trồng cây gì cũng lên, mọi nhà đầy lúa đầy thóc. Từ nay trở về sau mong muốn tất cả mọi người trong thôn bản luôn mạnh khỏe, ấm no, hạnh phúc.

Khi mọi thứ đã sẵn sàng, các già làng bắt đầu thực hiện nghi thức cúng. Trong không gian linh thiêng của núi rừng, lời khấn vang lên tha thiết, gửi gắm ước mong thần linh phù hộ cho dân làng được mạnh khỏe, bình an; mùa màng tươi tốt; chăn nuôi thuận lợi; và cuộc sống ngày càng khấm khá hơn. Bên cạnh đó, những hiểu lầm, mâu thuẫn nếu có giữa các cá nhân hay giữa các gia đình cũng được dịp hóa giải chân thành và cởi mở. Chính vì vậy, lễ cúng làng không chỉ là một nghi lễ truyền thống mà còn là sợi dây gắn kết cộng đồng, giúp bà con thêm gần gũi và yêu thương nhau hơn.

    Bà Alăng Thị Bhó, Thôn Alua – xã Tây Giang cho rằng: Truyền thống của người Cơ tu trước khi cúng bói là phải có: cơm lam, thịt gà, thịt heo, trà, thuốc lá rượu cần…. Đó là truyền thống của mình phải có trước khi cúng bói thần linh, không có cái đó thì sẽ không hợp và không đúng.

    Già làng Hốih Lút, Thôn Alua – xã Tây Giang cho biết: Tôi là một người lớn tuổi, mong muốn con cháu đừng ai bướng bĩnh, đừng đánh nhau, uống rượu say xỉn không được làm những chuyện không hay. Đặc biệt giữa cá nhân với cá nhân, tập thể với tập thể, hiện tại chúng ta có 3 khu đất, đó là khu trên, khu giữa và khu dưới này và chúng ta chỉ có một nhà Gươl. Vì vậy, tất cả bà con phải sống hòa đồng, cộng đồng, luôn đi theo đường lối chủ trương chính sách pháp luật của đảng của nhà nước và bác hồ.

     Đối với người dân nơi đây, nghi thức cúng làng còn mang ý nghĩa xua tan những điều không may trong năm cũ. Những khó khăn do thiên tai, bệnh tật hay những điều chưa thuận lợi trong cuộc sống đều được gửi gắm vào lời khấn, với mong muốn bước sang một năm mới tốt đẹp hơn. Đặc biệt, đây cũng là dịp để thế hệ trẻ trong thôn hiểu hơn về những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc mình. Qua việc tham gia các hoạt động lễ hội, chứng kiến các nghi thức cúng làng và lắng nghe lời dạy của các bậc cao niên, lớp trẻ thêm ý thức trong việc gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa của đồng bào Cơ Tu.

Thanh Bức